Het Steen, vernieuwde toegangspoort tot Antwerpen

In april ontvingen de THV Democo-Renotec van Stad Antwerpen de gunning voor de renovatie en de restauratie van Het Steen, het oudste nog bestaande gebouw van Antwerpen. Op donderdag 24 mei startten de werken aan het project en was er een persmoment voorzien voor de eerste steenlegging en start van de werken.

Het oude Burcht gedeelte van het Steen werd gebouwd tussen 1200 en 1225. De bouw hiervan duurde destijds ongeveer 25 jaar. Tussen de 16de en 20ste eeuw werd de burcht meermaals verbouwd en werd het achterste gedeelte bijgebouwd.

Initieel fungeerde het gebouw als waterkering en als toegangspoort tot Antwerpen voor de vele schepen die hier via de Schelde binnen voeren. Dat de burcht dienst deed als Tolgebouw is de reden van het ontstaan van de legende van Antwerpen. De reus Druon Antigoon zou in het Steen gewoond hebben. Later deed het gebouw dienst als gevangenis, nadien als tehuis voor invalide soldaten en nog later als scheepvaartmuseum.

Het oude Burchtgedeelte van het Steen moet volledig gerestaureerd en in ere hersteld worden: glas in lood ramen herstellen, oude kerkvloeren herstellen, de daken en gevels herstellen en restaureren. Voor het grootste gedeelte van die werken doen we beroep op de restauratie afdeling van Renotec.

Het meer recentere gedeelte wordt volledig afgebroken en vervangen door een nieuwbouwgedeelte, achteraan het Steen, waarvan één gevel opnieuw dienst zal doen als waterkering voor de Schelde. Democo zorgt voor dit nieuwbouwgedeelte.  Bijzonderheden aan dit gebouw zijn de toren waarvan het gevelmetselwerk over de volledige hoogte van donkere naar lichte steen verkleurt” en dus elke laag moet worden voorgesorteerd en genummerd. Bij de bouw van de kelder moeten we uiteraard rekening houden met de waterdruk van de naastliggende Schelde, maar ook met het feit dat de werf bij elke Springtij zal overstromen. De gelijkvloerse verdieping van de nieuwbouw kan dan ook op elk moment worden afgesloten met waterdichte schotten. De nieuwbouw zal fungeren als centraal infopunt voor de dienst Toerisme en als toegangsgebouw voor Cruiseschepen, die naast het nieuwe Steen zullen kunnen aanmeren. Dit gebouw zorgt er met de nodige liften ook voor dat de toeristen toegang krijgen tot de oude Burcht, die door de vele verbouwingen en bijbouwen, met heel veel niveauverschillen te kampen heeft.

In tegenstelling tot de initiële bouw zullen Democo en Renotec geen 25 jaar nodig hebben om de bouw en restauratie uit te voeren. De klus wordt geklaard op ongeveer 1,5 jaar, zodat de oplevering plaats zal vinden begin 2020.

Om de afbraakwerken te kunnen starten moest eerst één van de resterende, geklasseerde oude schepen eerst verwijderd worden. Dit gevaarte, dat vlak naast het Steen tentoon lag, werd opgevijzeld tot er een opligger kon onder rijden, waarna het met een bijzonder nachttransport werd vervoerd naar een tijdelijke opslagplaats.

Het Steen, vernieuwde toegangspoort tot Antwerpen
Het Steen, vernieuwde toegangspoort tot Antwerpen
Het Steen, vernieuwde toegangspoort tot Antwerpen
Het Steen, vernieuwde toegangspoort tot Antwerpen
Het Steen, vernieuwde toegangspoort tot Antwerpen